Home     De Kanalen- en vennentocht (40km)

De Kanalen- en vennentocht (40km)


De Kanalen- en vennentocht (40km)


Tocht langs de kanalen en natuurrijke vennen rond Nederweert

Tijdens deze tocht passeert u meerdere keren de kanalen van Nederweert en komt u ook langs de natuurgebieden De Sarsven, De Banen en de Kruisvennen.
Onderweg zijn er meerdere mogelijkheden om even te stoppen om iets te gebruiken of te gaan bekijken.

De Kanalendriesprong

Het dorp Nederweert is gelegen aan een driesprong van kanalen: de Zuid-Willemsvaart, de Noordervaart en het kanaal Wessem-Nederweert komen elkaar vlak bij de plaats Nederweert tegen. In 1808 begon men ook nog met de aanleg van een vierde kanaal tussen Lozen en 's-Hertogenbosch. Echter verder dan Beringe is men niet gekomen. Later is het kanaal opgenomen in de Zuid-Willemsvaart. De kanalen zorgden in vroegere tijden voor de afvoer van de turf uit de Peel. Van oudsher (1826) waren deze kanalen de verbinding tussen Maastricht en 's-Hertogenbosch.


Natuurgebied Sarsven en de Banen

Ten zuidoosten van Nederweert-Eind liggen enkele vennen van Het Limburgs Landschap, onder andere het Sarsven en de Banen. Rondom liggen verlandingszones, bossen en graslanden. De totale oppervlakte van het gebied beslaat 218 ha.
In 1955 heeft de Rijksuniversiteit Groningen opgravingen gedaan in de omgeving van het Sarsven. Dit blijkt een van de belangrijkste Nederlandse vindplaatsen te zijn van bewoning uit de Oude en Midden Steentijd [10.000 tot 3.000 voor Christus]. Werktuigen van vuursteen, zoals schrabbers, stekers en pijlspitsen verschenen bovengronds. De toenmalige bewoners waren jager-verzamelaars die van wild, vis en vruchten leefden; landbouw bedreven zij nog niet. Hun leefomgeving zag er toen heel anders uit dan nu.

Waarschijnlijk lagen hun kampen in een soort beekdal in een laagte, waar zich nu het Sarsven en de Banen bevinden. Deze laagte is gedurende duizenden jaren echter natter geworden en dichtgegroeid met veen. Latere bewoners leefden daarom hoger op de zandruggen. Romeinse vondsten ten noordwesten van het Sarsven, hoger op de stuifzandrug, zijn hiervoor een aanwijzing. De ontvening van het gebied begon waarschijnlijk in de middeleeuwen. Hoewel exacte data niet bekend zijn, blijkt uit akten uit de 13e eeuw dat in Noord-Brabantse Peelgebieden al turf werd gewonnen. Ontvening ten oosten van Nederweert was relatief eenvoudig; de veenlaag zat ondiep en was meestal niet dikker dan ongeveer 1 meter. Tot in de 20e eeuw werd de turfwinning voortgezet.
Het uitgebreide vennengebied verdween in het verleden onder het zand dat vrijkwam bij het graven van het kanaal Wessem-Nederweert. Ontginning, wateraanvoer, viskwekerijen, het graven van het kanaal Wessem-Nederweert en de aanleg van de Rietbeek dwars door de Banen hebben geleid tot een enorme afname van het areaal Peelvennen bij Weert. Al in het begin van de 20e eeuw luidde Mathijs Verstraeten de noodklok voor de vennen, die toen al een unieke en zeer goed ontwikkelde ven- en oevervegetatie hadden. In 1940 kocht het Limburgs Landschap het Sarsven, het eerste gebied dat ze in eigendom kreeg. Pas in 1968 volgde de Banen.

  • Beschrijving

Waarschijnlijk lagen hun kampen in een soort beekdal in een laagte, waar zich nu het Sarsven en de Banen bevinden. Deze laagte is gedurende duizenden jaren echter natter geworden en dichtgegroeid met veen. Latere bewoners leefden daarom hoger op de zandruggen. Romeinse vondsten ten noordwesten van het Sarsven, hoger op de stuifzandrug, zijn hiervoor een aanwijzing. De ontvening van het gebied begon waarschijnlijk in de middeleeuwen. Hoewel exacte data niet bekend zijn, blijkt uit akten uit de 13e eeuw dat in Noord-Brabantse Peelgebieden al turf werd gewonnen. Ontvening ten oosten van Nederweert was relatief eenvoudig; de veenlaag zat ondiep en was meestal niet dikker dan ongeveer 1 meter. Tot in de 20e eeuw werd de turfwinning voortgezet.
Het uitgebreide vennengebied verdween in het verleden onder het zand dat vrijkwam bij het graven van het kanaal Wessem-Nederweert. Ontginning, wateraanvoer, viskwekerijen, het graven van het kanaal Wessem-Nederweert en de aanleg van de Rietbeek dwars door de Banen hebben geleid tot een enorme afname van het areaal Peelvennen bij Weert. Al in het begin van de 20e eeuw luidde Mathijs Verstraeten de noodklok voor de vennen, die toen al een unieke en zeer goed ontwikkelde ven- en oevervegetatie hadden. In 1940 kocht het Limburgs Landschap het Sarsven, het eerste gebied dat ze in eigendom kreeg. Pas in 1968 volgde de Banen.

Back to top button